EV SAHİBİ İSTEDİĞİ ORANDA ZAM YAPABİLİR Mİ?
Ev sahibi ile kiracı arasında düzenlenen sözleşmelerde yer alan kira artış oranları her zaman için geçerli değildir. 2021 yılında kira artışı ne kadar olabilir? Yazımızda belirttiğimiz gibi kira artışlarında kira artış ayının TÜFE oranı sınır olarak belirlenecektir. Kira sözleşmesinde kararlaştırılan oran TÜFE oranından az ise kira sözleşmesindeki oran uygulanacaktır. Ancak Kira sözleşmesinde yazılı oran TÜFE oranından yüksek ise TÜFE oranı uygulanacaktır. Örnek;
Kira sözleşmesi başlangıç tarihi: 10.10.2010
Kira sözleşmesindeki artış oranı: ÜFE+TÜFE/2
2021 yılına gelindiğinde ekim ayının TÜFE oranı: 16,42 ÜFE oranı ise: 33,83
Böylece, kira artış oranı (ÜFE+TÜFE/2) : 25,12 olacaktır. Ancak bu oran TÜFE oranını aştığı için kira zammı 16,42 üzerinden hesaplanacaktır. Kira sözleşmesindeki oran uygulanmayacaktır.
EV SAHİBİ DEĞİŞİNCE KİRACIYI EVDEN ÇIKARABİLİR Mİ?
Ev sahibi değişmesi halinde Türk Borçlar Kanunun 310. Maddesi uyarınca yeni ev sahibi kira sözleşmesinin tarafı olacaktır. Böylece, yeni ev sahibi yalnızca evi satın almasından dolayı kiracıyı evden çıkaramaz.
“Kiralananın el değiştirmesi
MADDE 310- Sözleşmenin kurulmasından sonra kiralanan herhangi bir sebeple el değiştirirse, yeni malik kira sözleşmesinin tarafı olur.”
Yeni ev sahibi kiracıyı ancak Türk Borçlar Kanunun 350. Maddesi ve devamında yer alan özel sebeplerin (Gereksinim, yeniden inşa ve imar, Yeni malikin gereksinimi, Kiracıdan kaynaklanan sebeplerle) varlığı halinde evden çıkarabilecektir. Bu özel sebeplerin oluşup oluşmadığı ve ne tür haklara sahip olduğunuzu öğrenmek için konu hakkında mutlaka bir avukata başvurmanız tavsiye edilir.
EV SAHİBİ KENDİSİNİN YA DA YAKININ EVİNİ KULLANACAĞINI SÖYLEYEREK EVDEN ÇIKARABİLİR Mİ?
Ev sahibi kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya kanun gereği bakmakla yükümlü olduğu diğer kişiler için konut ya da işyeri gereksinimi sebebiyle kullanma zorunluluğu varsa evin boşaltılmasını kiracıdan isteyebilir.
Ev sahibi bu durumda, belirli süreli sözleşmelerde sürenin sonunda, belirsiz süreli sözleşmelerde kiraya ilişkin genel hükümlere göre fesih dönemine ve fesih bildirimi için öngörülen sürelere uyularak belirlenecek tarihten başlayarak bir ay içinde açacağı dava ile sona erdirebilir.
Ancak ev sahibi bu sebeple kiracıyı evden çıkarırsa haklı sebep olmaksızın, kiralananı üç yıl geçmedikçe eski kiracısından başkasına kiralayamaz. Kiraya veren, bu hükümlere aykırı davrandığı takdirde, eski kiracısına son kira yılında ödenmiş olan bir yıllık kira bedelinden az olmamak üzere tazminat ödemekle yükümlüdür.
EV SAHİBİ KİRA SÖZLEŞMESİNDEKİ SÜRE BİTTİĞİNİ SÖYLEYEREK EVDEN ÇIKARABİLİR Mİ?
Ev sahibi, kiracıyı kira sözleşmesindeki sürenin sona erdiğini söyleyerek kiracıyı evden çıkaramaz. Türk Borçlar Kanunun 347. Maddesi uyarınca kira sözleşmesi sürenin sona ermesi ile birer yıldan toplam 10 yıl uzar.
“MADDE 347
Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı, belirli süreli sözleşmelerin süresinin bitiminden en az onbeş gün önce bildirimde bulunmadıkça, sözleşme aynı koşullarla bir yıl için uzatılmış sayılır. Kiraya veren, sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez. Ancak, on yıllık uzama süresi sonunda kiraya veren, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunmak koşuluyla, herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebilir.
Belirsiz süreli kira sözleşmelerinde, kiracı her zaman, kiraya veren ise kiranın başlangıcından on yıl geçtikten sonra, genel hükümlere göre fesih bildirimiyle sözleşmeyi sona erdirebilirler”
Böylece, kiracı evden çıkmak istemediği sürece sırf kira sözleşmesindeki süre sona erdi diye evden çıkartılamaz. Örnek;
Kira sözleşmesi başlangıç tarihi: 10.10.2010
Kira süresi: 2 yıl
Kiracı bu durumda evden çıkmak istemediği sürece kira sözleşmesinin süresi (10.10.2010 + 2 yıl + 10 yıl) 10.10.2022 yılında sona erecektir.